ग्रामपंचायत बोपापूर-दिघी
ता. देवळी, जि. वर्धा
ता. देवळी, जि. वर्धा
ग्रामपंचायतच्या विविध कार्यक्रम, विकासकाम आणि सामाजिक उपक्रमांचे छायाचित्रे
ग्रामपंचायतीच्या पुढाकाराने गावात नारळाच्या झाडांची लागवड करण्यात आली. लावलेल्या झाडांना संरक्षणासाठी लोखंडी जाळी बसविण्यात आली. पर्यावरण संवर्धनासाठी हा उपक्रम ग्रामस्थांनी मिळून राबविला.
गावातील रस्ते व सार्वजनिक परिसर स्वच्छ ठेवण्यासाठी ग्रामस्थांनी स्वयंस्फूर्तीने सहभाग घेतला. कचरा गोळा करून योग्य विल्हेवाट लावण्यात आली. स्वच्छ गाव, सुंदर गाव या उद्दिष्टाने हा उपक्रम राबविण्यात आला.
गावाच्या हरित विकासासाठी शेतशिवारात नारळाच्या झाडांची लागवड करण्यात आली. ग्रामपंचायत सदस्य व नागरिकांनी मिळून रोपे लावली. झाडांच्या वाढीसाठी आवश्यक माती व खोदकाम नागरिकांनी स्वतः केले.
गावातील मुख्य रस्त्यांवर साफसफाई मोहीम राबविण्यात आली. झाडू मारून गोळा केलेला कचरा ट्रॅक्टरद्वारे हलविण्यात आला. स्वच्छ भारत अभियानांतर्गत हा उपक्रम नियमितपणे राबविण्यात येतो.
गावाला शुद्ध पाणीपुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी पाणी साठवण संरचनेची दुरुस्ती व देखभाल करण्यात आली. ग्रामपंचायत कर्मचारी व लोकसहभागाने हे काम पूर्ण करण्यात आले.
आयुष्मान भारत आरोग्य केंद्राच्या परिसरात महिला बचत गट व ग्रामस्थांनी मिळून बागकाम व झाडलोट केली. परिसर सुशोभित व स्वच्छ करण्यासाठी हा उपक्रम राबविण्यात आला. निर्मळ वातावरण आणि आरोग्यदायी परिसर निर्मितीसाठी सामुदायिक सहभाग घेण्यात आला.
गावातील सार्वजनिक क्षेत्राचे संरक्षण करण्यासाठी लोखंडी जाळी कुंपण बसविण्यात आले. ग्रामपंचायत निधीतून हे काम करण्यात आले असून पार्श्वभूमीला खोदकाम यंत्राद्वारे जमीन तयार करण्यात आली. विकास कामांमध्ये लोकसहभागाचे हे उत्तम उदाहरण आहे.
ग्रामपंचायत कार्यालय परिसरात लावलेल्या झाडांना पाणी घालण्याचे व त्यांची निगा राखण्याचे काम नियमितपणे केले जाते. झाडांभोवतीचा परिसर स्वच्छ ठेवण्यासाठी झाडणी करण्यात आली. हरित व निर्मळ वातावरण राखणे हे ग्रामपंचायतीचे ध्येय आहे.
गावातील वृक्षारोपण क्षेत्र व सार्वजनिक जागेचे जनावरांपासून संरक्षण करण्यासाठी लोहजाळी कुंपण उभारण्यात आले. खांब रोवण्याचे व जाळी बसवण्याचे काम ग्रामस्थांनी मिळून केले. विकास कामांमध्ये नागरिकांचा सक्रिय सहभाग दिसून आला.
गावातील पिण्याच्या पाण्याचा हौद स्वच्छ करण्याचे काम हाती घेण्यात आले. हौदात उतरून साचलेला गाळ व घाण काढण्यात आली. शुद्ध व आरोग्यदायी पाणीपुरवठ्यासाठी हे काम नियमितपणे केले जाते.
जलसंधारणासाठी गावाच्या शिवारातील बंधाऱ्याचे नूतनीकरण करण्यात आले. बंधाऱ्यावरील फळ्या व संरचना सुस्थितीत करण्यासाठी ग्रामपंचायत कर्मचारी व लोकसहभागाने काम केले. या कामामुळे पाणी साठवणूक क्षमता वाढण्यास मदत होणार आहे.
गावातील रस्त्यांवर साचणारे पाणी वाहून जाण्यासाठी नाली बांधण्याचे काम हाती घेण्यात आले. नाली बांधकामासाठी विटा व सिमेंट वापरण्यात आले. या कामामुळे गावातील पाणी तुंबण्याची समस्या कमी होणार असून परिसर स्वच्छ राहण्यास मदत होणार आहे.
गावाच्या शिवारातील नाल्यावर सिमेंट पोते व दगड वापरून बंधारा बांधण्यात आला. महिला बचत गट व ग्रामस्थांनी या कामात सक्रिय सहभाग नोंदवला. या बंधाऱ्यामुळे पाणी साठवून भूजल पातळी वाढण्यास मदत होणार आहे.
गावातील मोकळ्या जागेवर ग्रामोद्यान तयार करण्याचे काम सुरू झाले. व्यायामशाळेची उपकरणे बसवण्यात आली व झाडे लावण्यात आली. या उद्यानाचा लाभ गावातील सर्व नागरिकांना होणार असून आरोग्यदायी जीवनशैलीस चालना मिळणार आहे.
गावाच्या उद्यानात बसण्यासाठी बाके व झाडे लावण्याचे काम पूर्ण करण्यात आले. प्रवाशांच्या सोयीसाठी बस थांब्यावर निवारा शेडचे बांधकाम करण्यात आले. या कामामुळे गावाचे सौंदर्य व नागरी सुविधा वाढणार आहे.
उन्हाळ्यात पक्ष्यांना पाणी मिळावे यासाठी झाडांवर पाण्याच्या भांड्या लावण्यात आल्या. माठांना रंग लावून त्यावर ग्रामपंचायतीचे नाव लिहिण्यात आले. पर्यावरण संवर्धनाचा हा अनोखा उपक्रम ग्रामस्थांनी उत्साहाने राबविला.
नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला गावात सामूहिक स्वच्छता मोहीम राबविण्यात आली. ग्रामपंचायत सदस्य, अधिकारी व नागरिकांनी मिळून झाडणी करत गाव स्वच्छ केले. स्वच्छ सुरुवात, सुंदर गाव या भावनेने हा उपक्रम राबविण्यात आला.
गावातील मुख्य रस्त्यांवरील झाडांच्या सुकलेल्या फांद्या छाटण्यात आल्या. कापलेल्या फांद्या व कचरा गोळा करून रस्ता मोकळा करण्यात आला. वाहतूक सुरळीत व्हावी आणि रस्ता सुरक्षित राहावा यासाठी हा उपक्रम राबविण्यात आला.
शाळेच्या भिंतींवर मुलांना प्रेरणा देणारी रंगीत भित्तीचित्रे रेखाटण्यात आली. ग्रामपंचायत कार्यालयाचे नूतनीकरण करण्यात आले व भिंतींवर स्वच्छता व पर्यावरण संबंधी संदेश लिहिण्यात आले. "स्वच्छते विषयक प्रत्येक कृती, देईल सामाजिक आरोग्याला गती" हा संदेश भिंतींवर ठळकपणे लिहिण्यात आला.
उन्हाळ्यात गावातील नवीन लावलेल्या झाडांना जगविण्यासाठी टँकरद्वारे पाणी पुरविण्यात आले. रस्त्यावरील धुळ कमी करण्यासाठी पाण्याचा फवारा केला गेला. झाडांच्या संगोपनात ग्रामपंचायत नियमितपणे लक्ष घालत आहे.
गावातील ओला कचरा व पालापाचोळ्यापासून सेंद्रिय खत तयार करण्याच्या उपक्रमाची पाहणी करण्यात आली. ग्रामपंचायत अधिकारी व सदस्यांनी या कामाचा आढावा घेतला. घनकचरा व्यवस्थापनातून शेतीसाठी उपयुक्त खत तयार करण्याचा हा पथदर्शी उपक्रम आहे.
गावातील विहिरीमध्ये पाण्याच्या उपलब्धतेची पाहणी करण्यात आली. भूजल पातळी टिकवण्यासाठी विहिरीची स्वच्छता व देखभाल करण्यात येते. पिण्याच्या व शेतीच्या पाण्यासाठी विहिरी जपण्याचा हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण आहे.
ग्रामपंचायत हद्दीतील सार्वजनिक इमारतीचे रंगकाम करण्यात आले. सोबतच जुन्या कुंपणाची दुरुस्ती करण्यात आली. या कामामुळे ग्रामपंचायत मालमत्ता सुस्थितीत राहून गावाचे सौंदर्य खुलले आहे.
उन्हाळ्यात पक्ष्यांना पाणी मिळावे यासाठी गावातील मोठ्या झाडांवर पाण्याच्या भांड्या बसविण्यात आल्या. ग्रामपंचायतीच्या नावाने नोंदणी केलेल्या भांड्यांमध्ये नियमितपणे पाणी भरण्याची व्यवस्था करण्यात आली. हा उपक्रम पर्यावरण संवर्धनाचे उत्तम उदाहरण आहे.
गावातील जुन्या विहिरीचे नूतनीकरण करण्यात आले. विहिरीभोवती दगडी बांधकाम व हातपंप बसविण्यात आला. तसेच परिसरात नारळाचे झाड लावण्यात आले. पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था सुधारणे हे या कामाचे मुख्य उद्दिष्ट होते.